او بعد از فتح سمرقند به همسری تیمور درآمده بود و نزد او قدر و منزلتی خاص داشت. حسینیه نصرت مشهد معمار بنا نيز در بزرگي و شكوه آن كوشش فراواني کرد و بدينگونه بزرگترين مسجد آسياي مركزي در سمرقند ساخته شد. ابعاد داستان ساخت اين مسجد با افسانه آميخته گشت و بافتند که ايوان بلند مسجد، هر از چندگاهي ويران ميشد تا اينكه بيبيخانم در مسجد حاضر آدرس حسینیه نصرت مشهد گشت و معمار بنا به منجر زيبايي وصفناپذير بيبيخانم دل به او داد و اين دلدادگي به درهم ریختگی تراس پايان داد و موجب استحكام آن شد. دیگری به سیم نقطه پایان زد و در اکنون نشئهگی با ذهن خلاق خود داستانای ساخت که این مسجد در هنگامي که رزرو حسینیه نصرت مشهد امير تيمور بدور از سمرقند و در لشگركشي بود، به فرمان زنش بيبيخانم ساخته شد. معمار که در چشم چرانی هنگام بازدید، بیبی خانم را مشاهده کرد، دشوار دلداده او شد و از تكميل بنا سرباز زد، مگر اينكه بوسهاي از او ستاند. مرادش برآورده شد و بوسه علامتي برجاي گذاشت و تيمور شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد خل وچلوار دستور قتل هر دو را صادر كرد. جالب اینکه منبع قابل اعتمادي وجود ندارد كه نشان دهد تيمور زني به نام بيبيخانم داشته می باشد.
زن والا تيمور، پيرزني قادر به نام ساراي ملك خانم بود كه این مسجد به افتخار او ساخته شد و به بیبی خانم شهرت یافت. بعید است که او قهرمان زيباي اين افسانه سحرانگيز باشد. واقع فرمان این میباشد که معماران خوشخدمت، این بنای بزرگ را با شتاب زیاد، عدم محاسبه کافی و خلا امکانات ساختمانسازی آن روز ساختند و طبق فرمان تیمور باید ارتفاع ایوان را تا 44 متر بالا میبردند و حیرت همگان را بر میانگیختند. همین امر هم سبب شد تا قسمتهایی از آن در سالهای اولیه فرو ریزد و نمازگزاران پیوسته از فروریختن سقف بیمناک باشند.
هم اکنون نگاهی به معماری آن میاندازیم. مسجد سه گنبدخانه دارد و نماي بيروني گنبدخانهها به تزئينات كاشي معرق بسيار نفيس با زمينه فيروزهاي مرتب گردیدهاست. همچنین مسجد طرح چهار ایوانی از طرحهای سنتی کشورایران داراست؛ طرحی که شروع پیدایش آن به دورة سلجوقی میرسد و مسجد گوهرشاد بعد از مسجد بیبی خانم، سابقترین مسجدی می باشد که چنین طرحی داراست. پس از آن نیز مساجد تعالی ترکستان قدیم با الگو برداری از مسجد بیبی خانم، طراحی و تشکیلشدهاند. ابعاد مسجد 167 در 109 متر بوده و یک صحن مرکزی با بعد ها 92 در 87 متر داشته است. پایین ساختمان، رواقهایی با ستونهای متفاوت فضای فی مابین چهار حیاط را پر میکرده و هنوز تعداد کمی از آنها ماندهمی باشد. اضافه کردن دو گنبدخانة کوچکتر در دو طرف تراسها از ویژگیهای این بناست که دو سدة آنگاه در مسجد امام (مسجد فرمان روا) اصفهان نیز اجرا شده است. این مسجد چهار شبستان به طور «ال » ( L ) داشته که در دو سوی آنها پیشطاقها و گنبدخانههایی جای داشته میباشد و نماز در گرانقدرترین شبستان برگزار میگردیده است.
او بعد از فتح سمرقند به همسری تیمور درآمده بود و نزد او قدر و منزلتی خاص داشت. حسینیه نصرت مشهد معمار بنا نيز در بزرگي و شكوه آن كوشش فراواني کرد و بدينگونه بزرگترين مسجد آسياي مركزي در سمرقند ساخته شد. ابعاد داستان ساخت اين مسجد با افسانه آميخته گشت و بافتند که ايوان بلند مسجد، هر از چندگاهي ويران ميشد تا اينكه بيبيخانم در مسجد حاضر آدرس حسینیه نصرت مشهد گشت و معمار بنا به منجر زيبايي وصفناپذير بيبيخانم دل به او داد و اين دلدادگي به درهم ریختگی تراس پايان داد و موجب استحكام آن شد. دیگری به سیم نقطه پایان زد و در اکنون نشئهگی با ذهن خلاق خود داستانای ساخت که این مسجد در هنگامي که رزرو حسینیه نصرت مشهد امير تيمور بدور از سمرقند و در لشگركشي بود، به فرمان زنش بيبيخانم ساخته شد. معمار که در چشم چرانی هنگام بازدید، بیبی خانم را مشاهده کرد، دشوار دلداده او شد و از تكميل بنا سرباز زد، مگر اينكه بوسهاي از او ستاند. مرادش برآورده شد و بوسه علامتي برجاي گذاشت و تيمور شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد خل وچلوار دستور قتل هر دو را صادر كرد. جالب اینکه منبع قابل اعتمادي وجود ندارد كه نشان دهد تيمور زني به نام بيبيخانم داشته می باشد.
زن والا تيمور، پيرزني قادر به نام ساراي ملك خانم بود كه این مسجد به افتخار او ساخته شد و به بیبی خانم شهرت یافت. بعید است که او قهرمان زيباي اين افسانه سحرانگيز باشد. واقع فرمان این میباشد که معماران خوشخدمت، این بنای بزرگ را با شتاب زیاد، عدم محاسبه کافی و خلا امکانات ساختمانسازی آن روز ساختند و طبق فرمان تیمور باید ارتفاع ایوان را تا 44 متر بالا میبردند و حیرت همگان را بر میانگیختند. همین امر هم سبب شد تا قسمتهایی از آن در سالهای اولیه فرو ریزد و نمازگزاران پیوسته از فروریختن سقف بیمناک باشند.
هم اکنون نگاهی به معماری آن میاندازیم. مسجد سه گنبدخانه دارد و نماي بيروني گنبدخانهها به تزئينات كاشي معرق بسيار نفيس با زمينه فيروزهاي مرتب گردیدهاست. همچنین مسجد طرح چهار ایوانی از طرحهای سنتی کشورایران داراست؛ طرحی که شروع پیدایش آن به دورة سلجوقی میرسد و مسجد گوهرشاد بعد از مسجد بیبی خانم، سابقترین مسجدی می باشد که چنین طرحی داراست. پس از آن نیز مساجد تعالی ترکستان قدیم با الگو برداری از مسجد بیبی خانم، طراحی و تشکیلشدهاند. ابعاد مسجد 167 در 109 متر بوده و یک صحن مرکزی با بعد ها 92 در 87 متر داشته است. پایین ساختمان، رواقهایی با ستونهای متفاوت فضای فی مابین چهار حیاط را پر میکرده و هنوز تعداد کمی از آنها ماندهمی باشد. اضافه کردن دو گنبدخانة کوچکتر در دو طرف تراسها از ویژگیهای این بناست که دو سدة آنگاه در مسجد امام (مسجد فرمان روا) اصفهان نیز اجرا شده است. این مسجد چهار شبستان به طور «ال » ( L ) داشته که در دو سوی آنها پیشطاقها و گنبدخانههایی جای داشته میباشد و نماز در گرانقدرترین شبستان برگزار میگردیده است.
مرمت کعبه