مسجد جامع نائین از کهنترین مساجد کشورایران میباشد و معماری آن وابسته به قرنها اول اسلامی میباشد. پروفسور پوپ ساختمان مسجد را به سال ٣۵۰ هـ.ق و آندره گدار فرانسوی آن را به حکومت دیلمیان منسوب مینمایند.
مسجد جامع نایین از کم مساجد نخستین شبستانی میباشد که کمتر حسینیه نصرت مشهد دستخوش تغییرو تحول گردیده و شکل نخستین خویش را تاکنون محافظت نموده است. این مسجد مشمول صحن و شبستان هایی در سه جناح ی آن و رواقی در جناح ی مقابل قبله بوده میباشد. مسجد شش ورودی داشته که اینک ورودی مهم آن در جناح ی جنوب شرقی جای دارد و راز آدرس حسینیه نصرت مشهد در آن احتمالا وابسته به عصر ی صفوی میباشد. در کنار این ورودی تک منار مسجد قرار گرفته که طول آن ۲۸ متر و به طور هشت ضلعی ایجاد شده است. این مناره از اثرها قرن چهارم قمری میباشد. هنگام ورود به مسجد وارد شبستان جنوب غربی می شویم و در رزرو حسینیه نصرت مشهد جناح ی عمود بر آن شبستان دیگری جایدارد که هر دو مارا به ایوان رهنمون می نماید. چهار ضلعی ایوان در هر بدنه فضایی را به ما آرم میدهد.جناح ی جنوب غربی به انگیزه قرار گیری در جناح در جهت قبله مهمترین و مطرح ترین شبستان به حساب می آید و منبر و شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد محراب مهم دراین بخش قراردارد. محراب این مسجد بیشک وتردید اصیلترین مثال هنر محرابسازی در عصر عباسیان میباشد. سردر اساسی این مسجد در شمال شرقی صحن مسجد واقع گردیدهاست. صحن مرکزی مسجد حجم متعددی ندارد و به صورت چهارضلعی سازه گردیده است. این صحن در سه طرف شرقی، جنوبی و غربی خویش دارنده چهلستونهایی میباشد که مداخل بلند آنها مشرف به صحن میباشد. نمای داخلی چهلستونها دارنده تزئینات آجری معمولی میباشد البته در نوسازیهای زمانه آن گاه بیشتر نصیبهای آنها با گچ بی آلایش پوشیده گردیدهاست. نمای فضا صحن همچنان با آجرهای معمولیی پر رنگ تزئین گردیده به سیرتکاملای که تزئینات مسجد جامع نائین مشابهت فراوانی به سردر مسجد جورجیر اصفهان پیدا نموده است.ساختمان های ضلع شمالی از کف صحن اندکی مرتفعخیس میباشد و از حیاطهای کوچکی تشکیلشده که باطن آنها با آجرهای پر رنگ تزئین گردیدهاست. مناره آجری مسجد که در زاویه جنوب شرقی صحن اساسی واقع گردیده است، نزدیک به ٢٨ متر طول داراست. در ذیل صحن مسجد شبستان وسیعی وجود داراست که دارنده ردیفهایی از محصول گل رس طبیعی میباشد که از نورگیرهایی که در سقف درنظرگرفته شده میباشد فروغ و روشنایی آن امان می شود. این شبستان به منزله سرداب وسیعی بوده که در روزها فصل تابستان آیتم به کار گیری قرار می گرفته و دارنده دو مدخل ورودی بوده که توسط پلههایی از صحن مسجد غیر وابسته میشود.مهم ترین فضای مسجد شبستانهایی می باشند که به طور عمیق در سه طرف صحن قرار گرفتهاند. مهمترین و وسیع ترین شبستان در جناح قبله واقع شدهاست. نسبتاً در میانه شبستان محراب ایجاد شده است. این محراب در امتداد اساس تقارن صحن مسجد جایدارد.
مسجد جامع نائین از کهنترین مساجد کشورایران میباشد و معماری آن وابسته به قرنها اول اسلامی میباشد. پروفسور پوپ ساختمان مسجد را به سال ٣۵۰ هـ.ق و آندره گدار فرانسوی آن را به حکومت دیلمیان منسوب مینمایند.
مسجد جامع نایین از کم مساجد نخستین شبستانی میباشد که کمتر حسینیه نصرت مشهد دستخوش تغییرو تحول گردیده و شکل نخستین خویش را تاکنون محافظت نموده است. این مسجد مشمول صحن و شبستان هایی در سه جناح ی آن و رواقی در جناح ی مقابل قبله بوده میباشد. مسجد شش ورودی داشته که اینک ورودی مهم آن در جناح ی جنوب شرقی جای دارد و راز آدرس حسینیه نصرت مشهد در آن احتمالا وابسته به عصر ی صفوی میباشد. در کنار این ورودی تک منار مسجد قرار گرفته که طول آن ۲۸ متر و به طور هشت ضلعی ایجاد شده است. این مناره از اثرها قرن چهارم قمری میباشد. هنگام ورود به مسجد وارد شبستان جنوب غربی می شویم و در رزرو حسینیه نصرت مشهد جناح ی عمود بر آن شبستان دیگری جایدارد که هر دو مارا به ایوان رهنمون می نماید. چهار ضلعی ایوان در هر بدنه فضایی را به ما آرم میدهد.جناح ی جنوب غربی به انگیزه قرار گیری در جناح در جهت قبله مهمترین و مطرح ترین شبستان به حساب می آید و منبر و شماره تلفن حسینیه نصرت مشهد محراب مهم دراین بخش قراردارد. محراب این مسجد بیشک وتردید اصیلترین مثال هنر محرابسازی در عصر عباسیان میباشد. سردر اساسی این مسجد در شمال شرقی صحن مسجد واقع گردیدهاست. صحن مرکزی مسجد حجم متعددی ندارد و به صورت چهارضلعی سازه گردیده است. این صحن در سه طرف شرقی، جنوبی و غربی خویش دارنده چهلستونهایی میباشد که مداخل بلند آنها مشرف به صحن میباشد. نمای داخلی چهلستونها دارنده تزئینات آجری معمولی میباشد البته در نوسازیهای زمانه آن گاه بیشتر نصیبهای آنها با گچ بی آلایش پوشیده گردیدهاست. نمای فضا صحن همچنان با آجرهای معمولیی پر رنگ تزئین گردیده به سیرتکاملای که تزئینات مسجد جامع نائین مشابهت فراوانی به سردر مسجد جورجیر اصفهان پیدا نموده است.ساختمان های ضلع شمالی از کف صحن اندکی مرتفعخیس میباشد و از حیاطهای کوچکی تشکیلشده که باطن آنها با آجرهای پر رنگ تزئین گردیدهاست. مناره آجری مسجد که در زاویه جنوب شرقی صحن اساسی واقع گردیده است، نزدیک به ٢٨ متر طول داراست. در ذیل صحن مسجد شبستان وسیعی وجود داراست که دارنده ردیفهایی از محصول گل رس طبیعی میباشد که از نورگیرهایی که در سقف درنظرگرفته شده میباشد فروغ و روشنایی آن امان می شود. این شبستان به منزله سرداب وسیعی بوده که در روزها فصل تابستان آیتم به کار گیری قرار می گرفته و دارنده دو مدخل ورودی بوده که توسط پلههایی از صحن مسجد غیر وابسته میشود.مهم ترین فضای مسجد شبستانهایی می باشند که به طور عمیق در سه طرف صحن قرار گرفتهاند. مهمترین و وسیع ترین شبستان در جناح قبله واقع شدهاست. نسبتاً در میانه شبستان محراب ایجاد شده است. این محراب در امتداد اساس تقارن صحن مسجد جایدارد.
مرمت کعبه